Vroeger

Vroeger was alles beter.

Gelukkig hebben we in de toekomst steeds meer vroeger.

Midas Dekkers

Ik denk dat elke club er eentje heeft. Een veteraan die het allemaal al gezien heeft. Die niet meer hoeft te trainen, maar als hij er is nog verdomde hard gaat. Je ziet hem niet heel vaak, maar zo nu en dan duikt hij weer eens op. Bijvoorbeeld bij een clubkampioenschap. Of bij een fietstraining als de zon schijnt. Bij voorkeur fietst hij dan in het laatste wiel om aldaar zijn sportieve nalatenschap te delen met een ieder die naast hem rijdt. Een rijdende erfenis van sterke verhalen. Verhalen over vroeger.

Wij hebben er ook eentje bij de vereniging. Laat ik hem voor het gemak Harry noemen. Harry is de mastodont der mastodonten. Een archetype waar karakters als Eddy Planckaert en René van der Gijp op gebaseerd zijn. Harry zit vol met scherpe nuchtere analyses en sterke verhalen. Hij is de ideale reisgenoot om het eerste uur van de training mee door te komen. Ik fiets op de zaterdagochtend graag naast Harry.

Zoals het (een) Harry betaamt, klaagt hij steevast aan het begin van de training. “Is dit dertig per uur?” “Mmm, er zal wel iets mis zijn met mijn kilometerteller.” Dit houdt hij drie minuten vol en dan maakt het gegrom plaats voor de analyse. Bijvoorbeeld over een dure fiets waar onze voorganger in het peloton op rijdt. “Ow, dat is dus een P-5.” “Zie je, er staat P-5 op.” “Mooi zwart fietsje.”

Na de analyse gaat Harry echt los. Onzichtbaar verandert zijn zadel in een praatstoel en opent hij een blikje “Vroeger”. “Vroeger deden we een tien-kilometer-loop volle bak direct na de schaatstraining. En dan eindigden we met sprintjes heuvelop om nog even flink te verzuren. Dan was je zo misselijk dat je geen eten meer lustte. Dan kon je direct de kroeg in.” Of, “vroeger reden we zevenenveertig met wind tegen op de Afsluitdijk. En je moest wel in de waaier blijven zitten. Want als je even aan je kont krabde, waaierde je er af en was je met de Kerst nog niet thuis.”

Als Harry op dreef is, komt er geen einde aan zijn openbare redevoering. Het blikje “Vroeger” verandert dan in een fust. Om hem een beetje af te remmen, plaag ik hem wel eens en zeg ik: “Vroeger hadden jullie geen tijdwaarnemingssystemen.” “Dan keken jullie gewoon naar de stand van de zon om te weten wat je finishtijd was.” Maar dat brengt Harry niet van de wijs. Harry’s vroeger heeft namelijk echt bestaan, zo leerde ik na een Google-zoekopdracht en van enkele betrouwbare bronnen.

Vorige week fietste ik weer achterin het peloton. Het was miezerig en dus was Harry er niet. Naast mij fietste een jongen die afgelopen zomer lid is geworden van onze vereniging. Hij vroeg mij of ik wel eens een halve marathon had gelopen en hoe toegewijd je moet zijn in de voorbereiding.

Ik antwoordde: “Vroeger, …”

Passie

Hé, er is geen bal op de tv

Alleen een film met Doris Day

En wat dacht je van net twee

Eine Wiener Operette

Nee!

Doe Maar (Doris Day)

Er was niets op de televisie. Hij kon zappen wat hij wilde, maar volharding zou niet leiden tot betere programma’s. Dat wist hij ook wel, maar tegen beter weten in bleef hij toch maar zappen. Soms bleef hij even hangen bij een programma. Dan hoorde hij kok Rudolph van 24 Kitchen zeggen dat hij het zo heerlijk vond om gepassioneerd zijn gekonfijte worteltjes te verwennen. Of dan zei een meisje bij Holland’s got Talent: “Ooh hoelahoepen is echt mijn passie.” Daarna keek hij een minuut lang naar een waardeloze auditie om vervolgens weer verder te zappen.

Vaak negeerde hij alle onzin die voorbij kwam. Maar elke keer als hij het woord passie hoorde dan zuchtte hij even. Wat was er mis met het hebben van een hobby? Waarom moesten mensen hun favoriete vrijetijdsbesteding duiden met een term die hartstocht, drift, of het lijden van Jezus Christus betekent? Toen ook in het zoveelste voetbalprogramma de passie gepreekt werd, zette hij de televisie uit. Ze konden hem wat.

Hij had er vaak van gebaald dat er nooit triatlon op tv was, maar nu zag hij dit als een zegen. Dan kunnen ze in ieder geval het woord passie niet in de mond nemen, dacht hij. Hij moest er smakelijk om lachen, want hij wist dat ze bestonden: gepassioneerde triatleten. Hij had het namelijk wel eens in een triatlonblaadje gelezen. Ook op Twitter zag hij wel eens uitlatingen voorbij komen. Hij probeerde zich voor te stellen wat dat nu is: triatlonpassie.

Hoe driftig zou je op een dinsdagochtend een before-breakfast-run kunnen doen? Of hoe hartstochtelijk is het als een clubgenoot je op de voeten tikt tijdens een piramide-oefening op de zwemtraining? Hij kon veel passende woorden bedenken die de lading konden dekken, maar passie hoorde daar niet bij.

Als het ging om lijden, was dat een ander verhaal. Honderdtachtig kilometer op je fiets in de tijdrithouding is absoluut lijden. Dat wist hij maar al te goed. Om over de daaropvolgende marathon maar te zwijgen. Maar om dan een metafoor als de passie te gebruiken? Dat vond hij toch wel een beetje overdreven.

Nee, in de jaren dat hij nu aan triatlon deed, had hij zichzelf nooit op passie betrapt. Hij had zonder twijfel veel plezier tijdens de trainingen en hij genoot van de wedstrijden. Maar passie had hij nooit gevoeld. Dat was volgens hem meer iets voor in de slaapkamer of het tijdschriftenschap in de supermarkt.

Verveeld zette de jongen de televisie weer aan. Er was nog steeds geen bal op. Ook geen triatlon. Dat vond hij ontzettend jammer.

Rode badmutsen

If you had one shot, one opportunity, 

to seize everything you ever wanted, 

would you capture it? 

or would you let it slip?

Eminem (Lose Yourself)

Ik keek naar links. Ik weet niet waarom, maar ik keek naar links. Naast me stond een man die ik niet kende. Een ongeschoren vijftiger die harde trainingsuren uitstraalde. Hij keek onverschrokken voor zich uit. Een centurio, klaar voor de strijd. Natuurlijk kende ik hem niet, besefte ik. Ik kende hier niemand. Ik was omgeven door zesentwintighonderd rode badmutsen die ik niet kende. Behalve Jan Willem dan, maar die was ik ruim een kwartier geleden in de massa kwijtgeraakt. Het was dezelfde massa die mij anoniem had gemaakt. Mijn rode badmuts maakte mij nog anoniemer. 

De anonimiteit had me vaak gerustgesteld in het leven. Vandaag was ik niet gerust. Mijn gemoed werd beïnvloed door de geur van de massa. Ik werd omgeven door een orgie van zenuwen en ik rook het. Een met zweet vermengde poeplucht omhuld door latex zwempakken. Ik wilde eigenlijk terug om te braken in een Dixie, maar ik wist dat ik dan de start zou missen. De massa maakte zich meester van het moment en spon een web om hen die dachten celibatair de angst te kunnen ontvluchten. Alleen de start kon hen nog redden.

In mijn nabijheid waren enkelen die zich geen raad wisten met de stress. Dwangmatig ontdeden zij zich van hun zwembril om vervolgens deze weer net zo op te zetten als even daarvoor. Daarna zwaaiden ze een paar keer met beide armen als ware het de lakmoesproef voor een goedzittend montuur. Omdat deze routine zich steeds herhaalde, was ik getuige van een post-moderne choreografie van een derderangs dans-ensemble. Een Italiaan zette het geheel luister bij door middel van een schietgebed.

Om niet in de lach te schieten, keerde ik in mezelf. Eminem schoot door mijn hoofd en vervolgens dacht ik aan de lyriek van massa's inspirerende teksten. Als alle motiverende triatlonspreuken verwerkt zouden worden tot tegeltjes, dan zou men de Chinese muur kunnen plaveien, dacht ik. Het was een one-liner die de moeite van het onthouden waard was.

Bij de volgende gedachte werd ik afgeleid door de stem van speaker Mike Reilly die, zo leek het, mij rechtsreeks toesprak: "Remember, you've got control over one thing and one thing only today; and that's your attitude. Keep a positive attitude and it will take care of you all the way to the finish line." Als mijn wetsuit niet in de weg zou zitten, waren alle haren op mijn rug recht overeind gesprongen. Haast kreeg ik het te kwaad.

Het was nu nog maar enkele tellen tot de start. De man naast me ontwaakte uit zijn trance en keek naar rechts. Zijn oorlogsuitstraling transformeerde in een vaderlijke blik. Hij begon te grijnzen en zei: "This is the Ironman. Have fun!". We vertrokken.